Ziekteverwekker
Afrikaanse varkenspest is een besmettelijke, aangifteplichtige virusziekte van varkensachtigen. De verwekker van de ziekte is het Afrikaanse varkenspest (AVP) virus. De meeste Afrikaanse varkenspestvirussen zijn hoog-virulent. Dat wil zeggen dat ze een hoog ziekmakend vermogen hebben. Maar er zijn ook varianten die wat minder virulent zijn. De ernst van de ziekte kan daardoor nogal variabel zijn. Het AVP-virus is niet verwant aan het klassieke varkenspest virus. De ziekte kan dodelijk zijn voor tamme varkens en wilde zwijnen, en heeft grote economische gevolgen. AVP vormt geen gevaar voor de mens.
Gevoelige diersoorten
Het AVPV besmet uitsluitend varkensachtigen en teken van het geslacht Ornithodoros (zachte teken).
Er zijn een aantal manieren waarop verspreiding en overdracht van deze ziekteverwekker plaats kan vinden:
- door direct contact tussen een besmet dier en een gezond dier, vooral als het besmette dier bloedingen heeft.
- via tekenbeten, in gebieden waar besmette Ornithodoros teken voorkomen, en mogelijk ook via steken van andere vectoren. In Nederland is er geen aanwijzing dat Ornithodoros teken voorkomen.
- is door opname van besmet varkensvlees of varkensvleesproducten. Het virus kan maandenlang overleven in vlees en vleesproducten die niet of nauwelijks verhit zijn.
- via objecten die besmet zijn, met name met bloed afkomstig van een ziek dier.
Symptomen dieren
De AVP stam die o.a. in Estland-Letland-Litouwen-Polen voorkomt, heeft een groot ziekmakend vermogen voor gehouden varkens en wilde zwijnen. Sterfte kan oplopen tot 100% van de besmette dieren. Ze gaan enkele dagen na de besmetting dood. Verschijnselen als hoge koorts en bloedingen in de huid kunnen waarneembaar zijn. In de dieren worden uitgebreide bloedingen in organen gezien, de lymfknopen zijn gezwollen en rood, en de milt is sterk vergroot. Het is nog onduidelijk of dit beeld naar verloop van tijd zal veranderen. Andere AVP virus stammen kunnen minder acute sterfte veroorzaken, soms vooral slepende chronische en subklinische ziekte.
Symptomen mens
AVP vormt geen gevaar voor de mens.
Voorzorgsmaatregelen
Deze gelden voor het publiek in het algemeen en voor beheerders en jagers van wilde zwijnen in het bijzonder
- Kadavers van verdachte wilde zwijnen niet verslepen, maar contact opnemen met de NVWA via het landelijk meldpunt voor dierziekten, telefoonnummer: 045 – 5463188 (zorg dat u dit nummer altijd bij de hand heeft).
- Hygiëne maatregelen naleven. Onverhitte varkensvleesproducten niet langs de weg weggooien. Bij contact met wilde zwijnen handschoenen gebruiken, en handen wassen met zeep en water na contact met het dier.
- Het voertuig (inclusief wielkasten), laarzen en materialen die in contact zijn geweest met het wild zwijn grondig reinigen voor het verlaten van de locatie. Kleding wisselen en de op jacht gebruikte kleding wassen op 60°C met een hoofdwasmiddel (wit). Tenminste 72 uur volgend op het contact met het wild zwijn geen varkensbedrijven bezoeken, en alleen met andere schoenen.
- Bij jacht in het buitenland, nagaan bij de locale overheid of jagersvereniging of er in het gebied AVP of een andere besmettelijke varkensziekte heerst. En navragen wat de laatste keurings- en/of andere geldende regels en voorschriften zijn. Het wordt jagers die een beroepsmatige binding hebben met gehouden varkens geheel afgeraden te jagen in besmette gebieden.
Onderzoeksresultaten
Geen onderzoeksresultaten gevonden.
Projecten
Geen projecten gevonden.
Overige berichten
- Duitsland: Afrikaanse varkenspestbesmetting in nieuw gebied (19/06/2025)
- Update: Afrikaanse varkenspest aan de andere kant van de Rijn gevonden (12/07/2024)
- Nieuwsbrief Enetwild (12/05/2024)
- Nieuwsbrief Enetwild (03/04/2024)
- Albanië: Afrikaanse varkenspest vastgesteld bij wilde zwijnen (18/03/2024)
- Montenegro: Afrikaanse varkenspest vastgesteld bij wilde zwijnen (22/01/2024)
- Zweden: Afrikaanse varkenspest in wild zwijn (13/09/2023)
- Opnieuw AVP in Tsjechië en in Duitsland verplaatst de ziekte zich langzaam naar het westen (05/12/2022)
- Afrikaanse varkenspest vastgesteld in Emsbüren (04/07/2022)
- Afrikaanse varkenspest vastgesteld in Baden-Württemberg (08/06/2022)
- Italië: Afrikaanse varkenspest vastgesteld nabij Rome (16/05/2022)
- Afrikaanse varkenspest bij wild zwijn in Noord-Italië (10/01/2022)
- Duitsland: Afrikaanse varkenspest in Mecklenburg-Vorpommern (16/11/2021)
- Duitsland: Afrikaanse varkenspest maakt 100 km sprong naar westen (18/10/2021)
- Update AVP in Duitsland: 65 positieve wilde zwijnen (30/09/2020)
- Duitsland: eerste geval van Afrikaanse varkenspest (AVP) (10/09/2020)
- Update Polen: Afrikaanse varkenspest 12 km van Pools-Duitse grens (07/02/2020)
- Afrikaanse varkenspest dicht bij Pools-Duitse grens: waakzaamheid is geboden (22/11/2019)
- Polen: Afrikaanse varkenspest niet ver van Pools-Duitse grens (19/11/2019)
- AVP nu ook in Servië en bij wild zwijn in Slowakije (14/08/2019)
- Update AVP in de EU: nu ook in Slowakije (29/07/2019)
- België: Update AVP: 823 besmette wilde zwijnen; Kaart toegankelijke gebied aangepast. (01/07/2019)
- België: Update AVP: 823 besmette wilde zwijnen. (20/06/2019)
- België: Update AVP: 814 besmette wilde zwijnen. (28/05/2019)
- België: Update AVP: 766 besmette wilde zwijnen. (30/04/2019)
- België: Update AVP: 708 besmette wilde zwijnen. (25/03/2019)
- Alertheid op Afrikaanse varkenspest bij wilde zwijnen blijft belangrijk (22/03/2019)
- België: Update AVP: 573 besmette wilde zwijnen en beperkingsgebied uitgebreid naar noorden. (25/02/2019)
- België: Update Afrikaanse varkenspest: 439 besmette zwijnen en besmette zone uitgebreid (08/02/2019)
- België: Update Afrikaanse varkenspest: 245 besmette zwijnen (21/12/2018)
- België: Update Afrikaanse varkenspest: Zones herzien, 184 besmette zwijnen (28/11/2018)
- België: Update Afrikaanse varkenspest: intussen 167 besmette wilde zwijnen (16/11/2018)
- België: Update Afrikaanse varkenspest (23/10/2018)
- België: Update Afrikaanse varkenspest: intussen 28 besmette wilde zwijnen (02/10/2018)
- AVP België. Besmette zone: jachtverbod en gesloten voor publiek (18/09/2018)
- België: Afrikaanse varkenspest bij wilde zwijnen (13/09/2018)
- Wees alert op Afrikaanse varkenspest bij wilde zwijnen (21/06/2018)
- Hongarije: Afrikaanse Varkenspest aangetoond bij een wild zwijn (24/04/2018)
- Tsjechië: update Afrikaanse varkenspest in wilde zwijnen (11/10/2017)
- Afrikaanse varkenspest bij twee wilde zwijnen in Tsjechië aangetoond. (28/06/2017)
- Nog steeds uitbraken van Afrikaanse varkenspest in Oost-Europa (25/08/2016)
- Europees project Afrikaanse varkenspest: ASF-STOP (18/05/2016)
- Tijdlijn Afrikaanse varkenspest in Oost Europa (2007 – 2015) (07/10/2015)
- Uitbraak van Afrikaanse varkenspest in Estland bij een wild zwijn (08/09/2014)
- Uitbreiding van toezichtsgebieden Afrikaanse varkenspest (22/08/2014)
- Uitbraak van Afrikaanse varkenspest in Letland bij zowel gehouden varkens als wilde zwijnen (26/06/2014)
Documenten en Publicaties
- Application of the World Café method to discuss the efficiency of African swine fever control strategies in European wild boar (Sus scrofa) populations. Jori F., E. Chenais, F. Boinas, P. Busauskas, S. Dholllander, L. Fleischmann, E. Olsevskis, J.M. Rijks, K. Schulz, H.H. Thulke, A. Viltrop & K. Stahl (2020). Preventive Veterinary Medicine, 185, [105178]. doi: 10.1016/j.prevetmed.2020.105178
- FAQ Afrikaanse varkenspest bij wilde zwijnen
- Zwijnen in Nederland bedreigd door Afrikaanse varkenspest? Risico's vragen om maatregelen. La Haye M., M. Montizaan, J. Rijks & W. Knol (2018). Zoogdier 2018. 29 (1) Lente: 12-13
- Afrikaanse varkenspest. M. Montizaan & W. Loeffen, (2014). Vakblad natuur bos landschap, december 2014 (110): 20-22
- Afrikaanse varkenspest folder 2017 (engels)