Ziekte: Pasteurella

Ziekteverwekker

Pasteurellose is de naam voor een reeks aandoeningen die worden veroorzaakt door infectie met bacteriën uit de familie Pasteurellaceae. Deze bacteriën worden vaak aangetroffen in de luchtwegen en het maag-darmkanaal van gezonde dieren en worden beschouwd als opportunistische ziekteverwekkers. Ze veroorzaken meestal ziekte wanneer het dier een verminderde afweer heeft, bijvoorbeeld door stress (zoals door opeenhoping of slecht weer) of door een andere ziekte, zoals een virus- of mycoplasma-infectie.

Gevoelige diersoorten

Bacteriën uit het geslacht Pasteurella kunnen ziekte veroorzaken bij een groot aantal dieren en vogelsoorten. De best bekende ziektebeelden zijn ‘shipping fever’ (transportziekte) bij runderen en enzootische longontsteking bij kleine herkauwers (schapen en geiten), die meestal ontstaan door een combinatie van virusinfecties met Mannheimia haemolytica (voorheen Pasteurella haemolytica) en mogelijk een co-infectie met P. multocida. Verder veroorzaakt Pasteurella aviaire cholera, een fatale bloedvergiftiging (septicemie) bij pluimvee, en ‘snot’ (ernstige luchtweginfectie) bij konijnen, veroorzaakt door P. multocida.

Pasteurellose is wereldwijd een belangrijke oorzaak van massale sterfte bij wilde vogelpopulaties, vooral bij watervogels, die hier extra gevoelig voor zijn. Bij wilde zoogdieren lijkt pasteurellose op de ziektebeelden bij hun gedomesticeerde soortgenoten: het is in verband gebracht met longontsteking en bloedvergiftiging bij dikhoornschapen in de Verenigde Staten, longontsteking bij Europese hazen, bloedvergiftiging bij zeehonden en dolfijnen, en recent met massale sterfte bij antilopen in Kazachstan. Omdat Pasteurella-bacteriën vaak voorkomen in de bovenste luchtwegen en mondholte van veel diersoorten, worden ze soms ook gevonden in bijtwonden of abcessen.

Bronnen
Thomas, N. J., Hunter, D. B., & Atkinson, C. T. (Eds.). (2008). Infectious diseases of wild birds. John Wiley & Sons.

Devriese, L. A., Bisgaard, M., Hommez, J., Uyttebroek, E., Ducatelle, R., & Haesebrouck, F. (1991). Taxon 20 (Fam. Pasteurellaceae) infections in European brown hares (Lepus europaeus). Journal of wildlife diseases, 27(4), 685–687. https://doi.org/10.7589/0090-3558-27.4.685

Nicholls, H. (2015). Mysterious die-off sparks race to save Saiga antelope. Nature, 10.

Symptomen dieren

Hoewel veel diersoorten luchtwegproblemen kunnen krijgen door een Pasteurella-infectie, overlijdt het dier vaak voordat er duidelijke ziekteverschijnselen te zien zijn.

Besmetting dieren

Omdat deze bacteriën tot de normale flora van de luchtwegen bij veel diersoorten behoren, duidt het ontstaan van ziekte meestal op een verandering in de afweer van het dier, waardoor de bacteriën zich kunnen vermenigvuldigen. Besmetting kan plaatsvinden via het inademen van besmette, in de lucht zwevende bacteriën, vooral wanneer dieren dicht op elkaar zitten, bijvoorbeeld tijdens migraties of transport.

Besmetting mensen

Pasteurella-infecties bij mensen die samenhangen met contact met dieren worden meestal gezien bij bijt- of krabwonden.

Onderzoeksresultaten

Projecten

Overige berichten

Documenten en Publicaties