Ziekte: Vogelpokken

Er zijn veel verschillende vogelpokkenvirussen die redelijk soort-specifiek zijn. Dit houdt in dat het vogelpokkenvirus dat bij de ene vogelsoort voorkomt meestal een andere is dan bij een andere vogelsoort.

Ziekteverwekker

Pokkenvirussen die vogels infecteren, behoren allemaal tot het geslacht Avipoxvirus.

Gevoelige diersoorten

In Europa zijn vogelpokkenvirussen aangetroffen bij honderden verschillende vogelsoorten, van zangvogels tot ooievaars en van uilen tot duiven. Enkele van de best beschreven vogelpokkenvirussen zijn het duivenpokkenvirus, het kwartelpokkenvirus, het kanariepokkenvirus, het mussenpokkenvirus en het vogelpokkenvirus, maar veel meer virussen zijn nog niet volledig gekarakteriseerd. Hoewel sommige van deze virussen soortspecifiek zijn, kunnen veel andere virussen verschillende soorten infecteren en kruisbeschermende immuniteit opwekken tegen infectie met de andere typen.

Symptomen dieren

Vogelpokken kunnen op de poten, snavel, kop of elders op de huid voorkomen (droge vorm of huidvorm genoemd), maar het kan ook inwendig (o.a. slijmvliezen, luchtpijp, longen) afwijkingen veroorzaken (natte vorm). Bij de huidvorm kunnen de vogelpokgezwellen een wratachtig en/of  een onregelmatige woekering hebben of meer ‘bol’ vormig zijn. Deze laatste vorm wordt vaak bij koolmezen gezien.

Als de vogelpokken rond de ogen en de snavel groot zijn, kan het de voedselopname beperken. De vogel gaat dan dood door voedselgebrek. Daarnaast kunnen andere ziekteverwekkers, zoals bacteriën en schimmels het lichaam via de woekeringen binnendringen. Een dergelijke secundaire besmetting kan vervolgens tot sterfte leiden. Ook kan de vogel dusdanig verzwakken of slechter zien, dat het een gemakkelijke prooi wordt voor roofdieren.

Besmetting dieren

Het virus kan via bijtende/stekende geleedpotigen, zoals muggen, of via een beschadigde huid, het lichaam binnenkomen. Vogels met pokken worden het gehele jaar door waargenomen. In perioden waarin er veel bijtende en stekende insecten zijn, kan een vogelpokkenuitbraak ontstaan.

Geografische verspreiding

Er zijn wereldwijd gevallen van infectie met het vogelpokkenvirus gemeld, met uitzondering van het Noordpoolgebied en Antarctica. De ziekte komt vaker voor in warme gebieden met waterbronnen die broedplaatsen vormen voor de bijtende vliegen die vectoren voor het virus zijn. Soorten op afgelegen eilanden die pas recentelijk aan het virus zijn blootgesteld (bijvoorbeeld kanaries) lijken een grotere kans te hebben om ernstige ziekteverschijnselen te ontwikkelen.

Voorzorgsmaatregelen

Het uitroeien of beperken van ziekten in wilde populaties is over het algemeen erg moeilijk. Bovendien kunnen bepaalde ziekten een belangrijke rol spelen in de populatiedynamiek.

Aangezien het voeren van wilde vogels de gezondheid van lokale populaties kan beïnvloeden, is het raadzaam om zich aan enkele standaard hygiënemaatregelen te houden bij het voeren van vogels in uw tuin.

  • Reinig en desinfecteer voederbakken en vogeltafels regelmatig met een product zoals verdund huishoudbleekmiddel (5% natriumhypochloriet); spoel ze grondig af en laat ze drogen voordat u er nieuw voer in plaatst.
  • Verplaats voederbakken regelmatig om te voorkomen dat gemorst voer en uitwerpselen zich op één plek ophopen.
  • Spoel vogelbadjes dagelijks uit en laat ze drogen voordat u ze opnieuw vult.
  • Tijdens een uitbraak moet het voeren gedurende 2-4 weken worden verminderd of gestaakt.

Onderzoeksresultaten

Projecten

Overige berichten

Geen berichten gevonden.

Documenten en Publicaties