Ziekteverwekker
Chytridiomycose is de ziekte die ontstaat door infectie met de schimmelsoorten Bactrachochytrium dendrobatidis of Bactrachochytrium salamandrivorans. Dit heeft grote sterftegolven veroorzaakt en ook het uitsterven van veel amfibiesoorten.
Bron
Martel, A., Spitzen-van der Sluijs, A., Blooi, M., Bert, W., Ducatelle, R., Fisher, M. C., Woeltjes, A., Bosman, W., Chiers, K., Bossuyt, F., & Pasmans, F. (2013). Batrachochytrium salamandrivorans sp. nov. causes lethal chytridiomycosis in amphibians. Proceedings of the National Academy of Sciences, 110(38), 15325-15329. https://doi.org/10.1073/pnas.1307356110
WOAH, infection with Batrachochytrium dendrobatidis: https://www.woah.org/fileadmin/Home/eng/Health_standards/aahm/current/chapitre_batrachochytrium_dendrobatidis.pdf
Gevoelige diersoorten
De meeste, zo niet alle, kikkersoorten en watersalamanders zijn vatbaar voor infectie met de schimmel B. dendrobatidis, terwijl B. salamandrivorans tot op heden vooral wordt geassocieerd met de massale sterfte van vuursalamanders in Noord-Europa (Martel et al., 2013). Met uitzondering van eieren kunnen in alle ontwikkelingsstadia infectie met B. dendrobatidis plaatsvinden, hoewel sterfte onder kikkervisjes vrijwel nooit wordt gerapporteerd. De gevoeligheid van een soort voor infectie wordt beïnvloed door factoren zoals hoogte en klimaat; het ziekteverwekkend vermogen neemt ad bij temperaturen boven 26 ⁰C (bron: WOAH). B. salamandrivorans heeft een lagere temperatuurvoorkeur dan B. dendrobatidis en sterft bij temperaturen boven 25 ⁰C.
Bronnen
Martel, A., Spitzen-van der Sluijs, A., Blooi, M., Bert, W., Ducatelle, R., Fisher, M. C., Woeltjes, A., Bosman, W., Chiers, K., Bossuyt, F., & Pasmans, F. (2013). Batrachochytrium salamandrivorans sp. nov. causes lethal chytridiomycosis in amphibians. Proceedings of the National Academy of Sciences, 110(38), 15325-15329. https://doi.org/10.1073/pnas.1307356110
WOAH, infection with Batrachochytrium dendrobatidis: https://www.woah.org/fileadmin/Home/eng/Health_standards/aahm/current/chapitre_batrachochytrium_dendrobatidis.pdf
Symptomen dieren
Er zijn verschillende ziekteverschijnselen gerapporteerd van dieren geïnfecteerd met B. dendrobatidis: loslaten van de huid van, met name van de buik, voeten en poten, en uiteindelijke sterfte. Sommige soorten kunnen chronisch geïnfecteerd zijn met B. dendrobatidis zonder ziekteverschijnselen te vertonen en fungeren mogelijk als dragers. (bron: WOAH)
Bij vuursalamanders geïnfecteerd met B. salamandrivorans wordt anorexia, apathie, ataxie, en meerdere erosies en diepe ulceraties in de huid over het hele lichaam gevonden. (Martel et al., 2013)
Bronnen
Martel, A., Spitzen-van der Sluijs, A., Blooi, M., Bert, W., Ducatelle, R., Fisher, M. C., Woeltjes, A., Bosman, W., Chiers, K., Bossuyt, F., & Pasmans, F. (2013). Batrachochytrium salamandrivorans sp. nov. causes lethal chytridiomycosis in amphibians. Proceedings of the National Academy of Sciences, 110(38), 15325-15329. https://doi.org/10.1073/pnas.1307356110
WOAH, infection with Batrachochytrium dendrobatidis: https://www.woah.org/fileadmin/Home/eng/Health_standards/aahm/current/chapitre_batrachochytrium_dendrobatidis.pdf
Besmetting dieren
Besmetting kan zowel direct, dier-dier contact, als indirect, contact met schimmelsporen in het water, plaatsvinden.
Geografische verspreiding
- dendrobatidis is aangetroffen op alle continenten waar inheemse amfibiesoorten voorkomen. B. salamandrivorans zou volgens de huidige inzichten zijn oorsprong in Azië hebben en zich recentelijk naar Europa hebben verspreid.
Bron
Martel, A., Blooi, M., Adriaensen, C., Van Rooij, P., Beukema, W., Fisher, M. C., Farrer, R.A., Schmidt, B.R., Tobler, U., Goka, K., Lips, K.R., Muletz, C., Zamudio, K.R., Bosch, J., Lötters, S., Wombwell, E., Garner, T.W.J., Cunningham, A.A., Spitzen-van der Sluijs, A., Salvidio, S., Ducatelle, R., Nishikawa, K., Nguyen, T.T., Kolby, J.E., Van Bocxlaer, I., Bossuyt, F., & Pasmans, F. (2014). Recent introduction of a chytrid fungus endangers Western Palearctic salamanders. science, 346(6209), 630-631. https://doi.org/10.1126/science.1258268
Voorzorgsmaatregelen
Om de verspreiding van de ziekte te voorkomen, mogen kikkers en salamanders niet worden verplaatst of in het wild worden uitgezet. Hoewel het onduidelijk is hoe lang de schimmel buiten de gastheer kan overleven, is het uit voorzorg belangrijk dat alle gereedschappen die in sloten en vijvers worden gebruikt, grondig worden geschrobd om resten van aarde te verwijderen en vervolgens worden gespoeld met ontsmettingsmiddel en schoon water. Deze maatregelen kunnen ziekteverwekkers verwijderen, waardoor de kans op verspreiding tussen gebieden worden geminimaliseerd. Veldonderzoekers moeten waar mogelijk in de richting van de stroming werken om te voorkomen dat infecties stroomopwaarts worden verspreid. Het verplaatsen van waterplanten, vissen, en amfibieën moet worden vermeden.