Vogelgriepsurveillance in wilde carnivoren en aas-etende zoogdieren optimaliseren



In het kader van het project Strong1Health worden wilde zoogdieren onderzocht op vogelgriep. Tussen november 2025 en juni 2026 wordt gestreefd om zoveel mogelijk dode carnivoren en aas-etende zoogdieren te onderzoeken op vogelgriepvirus en afweerstoffen tegen vogelgriepvirus. Het doel is de surveillance van hoogpathogene vogelgriep in wilde zoogdieren te optimaliseren. De diersoorten die in aanmerking komen voor onderzoek zijn:

  • Vos                                                                             
  • Bunzing                                                                    
  • Steenmarter                                                                         
  • Boommarter                                                           
  • Wasbeerhond
  • Hermelijn
  • Wezel
  • Wasbeer
  • Das

Waarom vogelgriep surveillance in zoogdieren?

Hoogpathogene vogelgriep treft vooral (water)vogels, maar kan ook dodelijk zijn voor de mens en andere zoogdieren. Bij infectie van zoogdieren is er het risico op aanpassingen van het virus naar een virus met betere verspreidingskansen in zoogdieren. Om dit tijdig op te merken en voorzorgsmaatregelen te nemen is surveillance van hoogpathogene vogelgriep in wilde zoogdieren van belang. Daarvoor moeten we weten wat er in de natuur gebeurt.

Waarom een focus op wilde carnivoren en aaseters?

In Europa is het virus in zoogdieren het vaakst teruggevonden in carnivoren en aaseters. In de natuur worden wilde carnivoren en aaseters blootgesteld aan het virus, onder meer als ze karkassen van besmette vogels eten, zoals ook afgelopen seizoen is waargenomen op de cameravalbeelden van Strong1H (zie foto hieronder).

Vos met een vogel in de bek

Waarom zowel virus als afweerstoffen onderzoeken?

Een deel van de dieren sterft aan de infectie, in deze vinden we dan soms virus. De dieren die de infectie doormaakten en overleefden en ergens anders aan doodgingen kunnen antilichamen hebben. Dit samen geeft dit informatie over infectiekansen.

Hoe verloopt het proces van onderzoek?

Dieren kunnen gemeld worden via het online DWHC-meldingsformulier (www.dwhc.nl). Niet alleen dood gevonden en geëuthanaseerde dieren, maar ook geschoten dieren en verkeerslachtoffers kunnen bij het Dutch Wildlife Health Centre(DWHC) worden ingestuurd voor onderzoek. Bij verkeerslachtoffers is het wel van belang dat het hoofd en de borst niet zichtbaar geraakt zijn, want met name de hersenen en longen worden onderzocht.

Ook als het niet mogelijk is het dier in te sturen, zijn we blij met de melding. In het opmerkingenveld kunt u eventuele waarnemingen zetten. Als u aangeeft het dier in te willen sturen voor onderzoek, wordt er contact met u opgenomen. Het is belangrijk om het dier veilig hygiënisch dubbel te verpakken: zoals vermeld in de handleiding voor het opruimen van dode wilde zoogdieren van de NVWA. Let op: als u bij een carnivoor/aas-etend zoogdier voor de dood neurologisch afwijkend gedrag waarneemt, vraagt de NVWA om contact met hen op te nemen (090 00388).

Strong1H

Meer informatie over Strong1H, kunt u vinden op de pagina van het RIVM