Ziekteverwekker
Hepatitis is een ontstekingsziekte van de lever die wordt veroorzaakt door infectie met het hepatitis E-virus (HEV). Het hepatitis E-virus behoort tot de familie Hepeviridae. Er zijn vier bekende genotypen van het virus: Genotype 1 en 2 infecteren alleen mensen en komen respectievelijk voor in Afrika en Azië en in Afrika en Mexico. Genotype 3 (wijdverspreid) en genotype 4 (Azië en recent ook in Europa) zijn zoönotisch (kunnen van dier op mens worden overgedragen).
Gevoelige diersoorten
Voornamelijk gehouden en wilde varkens raken besmet met hepatitis E. Tot nu toe is in Europa infectie bij wilde dieren vastgesteld bij wilde zwijnen, edelherten, reeën, konijnen, en bruine ratten.
Een andere vorm van het virus, aviaire HEV, veroorzaakt milde ziekte en een lichte toename van sterfte bij kippen. Aviaire HEV is geen zoönose en kan dus niet van dier op mens worden overgedragen.
Symptomen dieren
Wilde dieren met HEV worden meestal niet zichtbaar ziek, al zijn er soms kleine ontstekingen in hun lever te zien onder de microscoop. Jonge biggen van 3-4 maanden oud zijn het meest gevoelig voor de infectie, omdat de bescherming uit de moedermelk (maternale antistoffen) dan minder wordt.
Aviaire HEV staat erom bekend vergroting van de lever en milt te veroorzaken.
Besmetting dieren
Bij varkens komt de infectie vooral voor bij jonge dieren van 2 tot 3 maanden oud. Zij kunnen het virus nog maandenlang uitscheiden via hun ontlasting. Het virus wordt waarschijnlijk overgedragen door het binnenkrijgen van besmette ontlasting.
Symptomen mens
Mensen die besmet raken met het hepatitis E-virus krijgen meestal geen duidelijke ziekteverschijnselen. Een belangrijke uitzondering hierop vormen orgaantransplantatiepatiënten en zwangere vrouwen die een acute en ernstige leverziekte kunnen ontwikkelen.
Besmetting mensen
Mensen krijgen HEV type 1 en 2 meestal binnen via drinkwater dat besmet is met ontlasting. Daarom komen infecties meer voor in landen waar de hygiëne minder goed is.
HEV type 3 en 4 krijgen mensen waarschijnlijk vooral door het eten van vlees of vleesproducten van besmette dieren.
Geografische verspreiding
In Europa is infectie met HEV-genotype 3 vastgesteld bij wilde zwijnen in Spanje, Frankrijk, Duitsland, Italië, Hongarije, Nederland en Zweden. Genotype 4 komt voor in Azië en is niet gevonden in Europa.
Voorzorgsmaatregelen
Een belangrijke stap om het risico op hepatitis E-infectie bij mensen te verkleinen is het zorgen voor goede sanitaire voorzieningen en toegang tot schoon drinkwater. Daarnaast wordt aangeraden om geen rauw of onvoldoende verhit varkensvlees en wildproducten te eten.
Om het zoönotische risico van dit virus beter te begrijpen, is het belangrijk om nationaal en internationaal wilde en gedomesticeerde diersoorten te monitoren. Zo kan worden vastgesteld welke diersoorten als reservoir voor het virus kunnen dienen.
Bronnen
Gavier-Widén, D., Duff, J. P., & Meredith, A. (Eds.). (2012). Infectious diseases of wild mammals and birds in Europe. John Wiley & Sons.
Lhomme, S., Top, S., Bertagnoli, S., Dubois, M., Guerin, J. L., & Izopet, J. (2015). Wildlife Reservoir for Hepatitis E Virus, Southwestern France. Emerging infectious diseases, 21(7), 1224–1226. https://doi.org/10.3201/eid2107.141909
Sooryanarain, H., & Meng, X. J. (2019). Hepatitis E virus: reasons for emergence in humans. Current opinion in virology, 34, 10–17. https://doi.org/10.1016/j.coviro.2018.11.006
Thiry, D., Mauroy, A., Saegerman, C., Licoppe, A., Fett, T., Thomas, I., Brochier, B., Thiry, E., & Linden, A. (2017). Belgian Wildlife as Potential Zoonotic Reservoir of Hepatitis E Virus. Transboundary and emerging diseases, 64(3), 764–773. https://doi.org/10.1111/tbed.12435
Wang, B., & Meng, X. J. (2021). Hepatitis E virus: host tropism and zoonotic infection. Current opinion in microbiology, 59, 8–15. https://doi.org/10.1016/j.mib.2020.07.004